Nieuws: #feitoffabel 14 januari: startende ondernemersterug naar nieuws

startendeondernemer

Luister de uitzending terug.

De Kamer van Koophandel publiceerde vorige week gegevens waaruit blijkt dat het aantal startende ondernemers afgelopen jaar sterk is gedaald. Dat lijkt een zorgelijke zaak, aangezien Nederland bekend staat als een land van ondernemers. Enkele feiten over ondernemend Nederland.

Het aantal startende ondernemers, zo blijkt uit dit rapport van de KvK, is de laatste jaren (met uitzondering van een kleine dip in 2009) tot 2011 flink gestegen. Vanaf 2008 zitten we boven de 100 duizend starters per jaar. Het laatste jaar toont een scherpe daling van 15%. Tussen 2011 en 2012 is het aantal startende ondernemers gedaald van 121.700 naar 104.000.

104.000 startende ondernemers, hoeveel is dat eigenlijk?

Veruit het grootste deel van de startende ondernemers (96,2%) kan worden aangemerkt als zzp’er.  (Hierbij moet wel worden vermeld dat de Kamer van Koophandel hier een vrij ruime opvatting van zzp’er hanteert, namelijk ondernemers waarvan het bedrijf minder dan twee werkzame personen kent.)

Om het aantal startende ondernemers in context te kunnen plaatsen is het interessant om te kijken naar het aantal bedrijven, en met name het aantal eenmanszaken, in Nederland. Het totaal aantal bedrijven in Nederland lag in 2012 op ruim 1,2 miljoen. Bij tweederde daarvan (869 duizend bedrijven) was één persoon werkzaam. De 104.000 startende ondernemers hebben in 2012 samen ruim 121.000 bedrijven opgezet. Dat is bijna 14% van het totaal aan eenmanszaken.  (Met de kanttekening dat hierin ook enkele bedrijven zitten die groter zijn dan één persoon. Omdat dit er echter zo weinig zijn, tellen we deze voor het gemak even niet mee in de vergelijking.)

Startende ondernemers zorgen dus voor een flinke aangroei van het aantal bedrijven in Nederland. Uiteraard worden er niet alleen maar bedrijven opgericht, er worden ook veel bedrijven opgeheven. Toch stijgt het aantal bedrijven in Nederland sterk. Cijfers van het CBS laten zien dat het totaal aantal bedrijven tussen 2007 en 2012 met een derde is gestegen van 956 duizend naar 1,2 miljoen, en  het aantal eenmanszaken van 590 duizend naar 869 duizend.

Veel van de Nederlandse bedrijven is echter geen lang leven beschoren. De KvK heeft (in eerder onderzoek) becijferd dat 54 procent van de bedrijven na 5 jaar nog bestaat.

Zijn al deze startende ondernemers goed nieuws voor de Nederlandse economie?

Dat is voor The Fact Club moeilijk te zeggen. Zoals hierboven vermeld kan 96,2% van de in 2012 gestarte ondernemers worden aangemerkt als zzp’er. In 2005 was het aandeel zzp’ers nog 84,5%. Volgens cijfers van het CBS is het aantal zzp’ers de laatste jaren sterk gestegen en kent Nederland in 2012 760 duizend zzp’ers.

Soms wordt geschat dat ongeveer tien procent van de zzp’ers in feite werkloos is, geen opdrachten heeft. Vaak worden ook hogere percentages genoemd. Een andere vorm van verborgen werkloosheid binnen zelfstandigen zit in het gereduceerde tarief waarvoor veel zzp’ers werken. Ze worden als werknemer ontslagen en gaan vervolgens zelfstandig, maar voor minder geld of minder uren weer aan de slag.

Cijfers over de verborgen werkloosheid onder zzp’ers zijn moeilijk te vinden, maar er zijn genoeg aanwijzingen dat deze groep het zwaar heeft. Het armoedesignalement 2012  laat zien dat de armoede onder zelfstandigen relatief hoog is. Ongeveer één op de tien werkenden is zzp’er. Maar het aantal werkende zelfstandigen dat in armoede verkeert, was in 2011 voor het eerst groter dan het aantal werknemers dat in armoede verkeert.

In welke sectoren werken al die startende ondernemers?

In bijna alle sectoren zien we een daling van het aantal startende ondernemers tov 2011. Zo blijkt uit het rapport van de Kamer van Koophandel. Veruit de grootste daling is te vinden in de detailhandel, met maar liefst 50% minder starters. Opvallend is dat het aantal startende ondernemers in de sector ‘vervoer’ (als enige sector) steeg. Het grootste deel van de startende ondernemers bevindt zich in de dienstensector.

Sector 2012  tov 2011
landbouw en visserij 2.200 -8%
Industrie 3.200 -14%
bouw 10.300 -18%
groothandel 4.000 -15%
detailhandel 7.500 -50%
horeca 3.400 -13%
vervoer 3.200 3%
financiën 300 -25%
adviesdiensten 16.600 -15%
facilitaire diensten 16.500 -15%
persoonlijke diensten 17.100 -13%
algemene diensten 15.100 -13%

 

Bronnen:

KvK rapport

Aantal bedrijven (CBS)

Kvk persbericht

Armoedesignalement 2012 (CBS en SCP)

Meer nieuws & #feitoffabel