Nieuws: #feitoffabel 28 januari: Hoorzitting Fyraterug naar nieuws

Fyra

De hoorzitting over de Fyra is vandaag van start gegaan in Brussel. Het Beneluxparlement  voelt de NS en het Belgische vervoersbedrijf aan de tand over de aanschaf van de falende hogesnelheidstrein. Maar hoe heeft het zo ver kunnen komen, hoe zit het precies met de Italiaanse leverancier en…wat gaat het ons kosten? Tijd voor de feiten!

Luister de uitzending terug!

Het Benelux parlement, tot vandaag had bijna niemand ervan gehoord. Wat is het?
De hoorzitting wordt georganiseerd door het Beneluxparlement. Het Beneluxparlement verschaft de regeringen van België, Nederland en Luxemburg adviezen op het gebied van economische en grensoverschrijdende samenwerking. Het parlement telt 49 leden waarvan 21 uit België, 21 uit Nederland (Eerste en Tweedekamerleden) en 7 uit Luxemburg.

En wie zitten er namens Nederland in?
Namens Nederland komen vandaag Tweede Kamerleden uit de commissie Infrastructuur en Milieu, dit zijn: Paulus Jansen (voorzitter cie I&M, SP), Betty de Boer (VVD), Duco Hoogland (PvdA), Machiel de Graaf (PVV), Sander de Rouwe (CDA), Stientje van Veldhoven (D66) en Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) aanwezig. Zij stellen vragen stellen aan de NS, Prorail, NMBS (Belgische NS) en Infrabel (spoorwegbeheerder België). Hier een overzicht van de vaste leden van het Beneluxparlement.

Het is nu 2013, maar het verhaal van de Fyra begin in 2001 toen NSHispeed de concessie won voor de Hogesnelheidslijn. Hoe ging het verder…?
Het verhaal begon al eerder, Den Uyl had het al over een hogesnelheidslijn en in 1995 besloot het parlement tot de aanleg van de Hogesnelheidslijn Zuid, deze spoorlijn geschikt voor hogesnelheidstreinen verbindt Amsterdam en Parijs (via Schiphol, Rotterdam en Brussel) met elkaar.

-         2001: NShispeed (90% NS en 10% KLM) wint concessie voor de Hogesnelheidslijn. Het plan is om dagelijks 32 treinen naar Brussel te laten rijden.
-         2004: De NS schrijft een Europese aanbesteding uit voor de productie van de treinen die op de Hogesnelheidslijn moeten kunnen rijden. Twee bedrijven doen mee, het Italiaanse AnsaldoBreda wint. De andere deelnemers was het Franse Alstom, de bouwer van de Thalys.
-         2006: Het deel Rotterdam-Antwerpen van de HSL is af.
-         2009: De Fyra gaat van start tussen Amsterdam en Rotterdam, maar met andere rijtuigen.
-         december 2012: de Fyra (de v250 van AnsaldoBreda) rijdt tussen Amsterdam en Brussel, er is veel gedoe om tarieven en veel vertragingen
-         januari 2013: veel problemen met de Fyra, oa door het weer. De Fyra wordt aan de kant gehouden.

Het bedrijf achter de Fyra is het Ansaldo Breda. Wat weten we daar eigenlijk over?
AnsaldoBreda (onderdeel van de Finmeccanica Group) is in 2001 opgericht en ontstaan uit een fusie tussen Ansaldo Trasporti and Breda Costruzioni Ferroviarie. Het bedrijf maakt trams, metro’s en treinen. AnsaldoBreda levert treinen aan Italië, Noorwegen, Marokko, Nederland, trams aan Napels, Florence, Milaan, Bergamo, Genua, Göteborg, Athene, Oslo, Kayseri en metro’s aan Rome, Madrid, Boston, Miami, Los Angeles en Atlanta. Naast de Fyra (officieel de v250) levert AnsaldoBreda nog twee hogesnelheidstreinen: de ETR 500 (rijdt in Italië) en de V300zefiro (samen met Bombardier, de opvolger van de ERT 500, moet in 2013 rijden).

Er werken ongeveer 2400 mensen bij AnsaldoBreda. Er gaan verschillende berichten dat Finmeccanica AnsaldoBreda probeert te verkopen, in 2011 had het Japanse Hitachi nog interesse.

Hoe zit het met andere treinen van de NS, hoe komen ze daaraan?
De meest gebruikte intercity’s van de NS worden gemaakt door het Duitse Talbot (sinds 1995 onderdeel Borbardier), de sprinters worden gemaakt door Bombardier Transportation (Canada/Duitsland) en Siemens (Duitsland).

De Duitse hogesnelheidstrein ICE wordt gemaakt door Siemens en de TGV door het Franse Alstom.

Waarom deden deze bedrijven niet mee aan de aanbesteding in 2004?
Siemens gaf aan geen interesse te hebben in de aanbesteding van de NS in 2004 vanwege de complexe eisen en het relatief lage aantal treinen.  In 2011 werd duidelijk dat Siemens samen met Bombardier 130 hogesnelheidstreinen gaat maken voor Deutsche Bahn.

Hoeveel heeft deze hele geschiedenis de belastingbetaler gekost?
Het is op dit moment lastig in te schatten hoeveel extra kosten de problemen met de Fyra met zich meebrengen. Als NS-Hispeed failliet gaat dan kost dat de overheid volgens minister Schultz 2.4 miljard, mede daarom werden in 2011 besloten de kosten van het gebruik van de HSL te verlagen naar 101 miljoen per jaar, dit was 168 miljoen. Wel betaalt de NS meer om gewone treinen op het HSL spoornet te laten rijden.

Daarnaast zitten er voor de overheid veel kosten in de bouw van Hogesnelheidslijn Zuid. De Algemene Rekenkamer (pdf) berekende in 2009 dat de bouw van de HSL 6.4 miljard euro heeft gekost, 55% meer dan in 1995 was begroot.

Daarnaast betaal de overheid voor een periode van 25 jaar (2006-2031) 120 miljoen per jaar aan Infraspeed (de beheerder van de ‘bovenbouw’ van de HSL). Hier staat het geld tegenover dat NS Hispeed aan de overheid moet betalen: 101 miljoen voor in ieder geval de periode 2009-2024.

Volgens president-directeur van de NS Bert Meerstadt gaan de problemen met de Fyra de reiziger geen geld kosten, klopt dit?
President-directeur van de NS Bert Meerstadt stelt dat  het ‘enkele tientallen miljoenen’ kost om de hogesnelheidstrein terug op de rails te krijgen én in de tussentijd een alternatieve verbinding over het gewone spoor naar België te realiseren. ‘Maar het geld is ons (red: NS) probleem.’

Dat is klopt in eerste instantie, maar het kan snel een probleem voor de belasting betaler worden. Zoals we hebben gezien verkeert NS Hispeed in  grote financiële problemen en loopt de staat uiteindelijk een risico van 2.4 miljard. Extra kosten maken de problemen en dus het risico voor de staat alleen maar groter.  Het is dus een probleem voor iedereen.

Bronnen
Treinreiziger.nl: het Fyra dossier
Treinreiziger.nl: Mogelijk nieuwe tegenvaller door hogesnelheidslijn
TweedeKamer.nl: hoorzitting Fyra
NRC: Tekort hsl blijkt 1 miljard en geen 390 miljoen
Rijksoverheid: Rol overheid, NS en ProRail
AnsaldoBreda
NS.nl: Over de NS
Parlement.com: Verhoren commissie infrastructuur: kabinet drukte HSL door
Siemens Mobility
Bombardier Transportation
De Algemene Rekenkamer: HSL Zuid
Reuters.com: Hitachi approaches Finmeccanica over rail business

 

 

 


Meer nieuws & #feitoffabel