Nieuws: #feitoffabel 17 mei: Carola Schouten over restschuldterug naar nieuws

carola_schouten

Carola Schouten (ChristenUnie): “De restschuldproblematiek wordt steeds groter. Volgens recente berekeningen van het Centraal Bureau voor de Statistiek is de gemiddelde restschuld op een woning op dit moment € 40.000. In potentie staan ongeveer 1 miljoen huizen onder water.” (Bron: Vragenuurtje Tweede Kamer 14 mei)

Oordeel:

Leg uit?
Carole Schouten zegt hier twee dingen:
- Volgens het CBS bedraagt de gemiddelde restschuld 40.000 euro
- In potentie staan ongeveer 1 miljoen huizen onder water.

Te beginnen met de restschuld, het bedrag van 40.000 euro komt namelijk niet van het CBS. Het CBS heeft nergens gepubliceerd dat de gemiddelde restschuld 40.000 euro bedraagt. In het CBS-bericht “Eigen woning van ruim één miljoen huishoudens onder water” staat: “In de gevallen waarin de waarde van de eigen woning lager is dan de fiscale hypotheekschuld, gaat het gemiddeld om een bedrag van 13 duizend euro”.

Het bedrag 40.000 euro komt van de ‘Amsterdam School of Real Estate’. De ASRE is een onderdeel van de UvA, voor een deel gefinancierd door verschillende vastgoedbedrijven. Januari 2013 heeft de ASRE, in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM), het rapport ‘Financierbaarheid van de restschuld’ uitgebracht. Daarin is berekend dat de gemiddelde potentiële restschuld 39.000 euro bedraagt. Voor deze berekening is gebruikt gemaakt van het onderzoek WoON 2009 waaraan het CBS meewerkt.

Wat is potentiële restschuld eigenlijk precies?
De potentiële restschuld gaat over de verhouding tussen de waarde (WOZ) van een woning en de hypotheekschuld. Indien de hypotheekschuld hoger is dan de waarde van een huis is er sprake van potentiële restschuld. Er wordt gesproken over ‘potentieel’, omdat de restschuld pas reëel wordt indien de woning wordt verkocht. De potentiële restschuld is sterk afhankelijk van de ontwikkeling van de huizenprijzen.

En deze zijn de afgelopen jaren gedaald?
Jazeker, het CBS houdt een prijsindex bij van bestaande koopwoningen (2010=100). Vergelijken met 2008 met 2012 dan is de prijsindex met (105.6-91.5) 14.1 punten gedaald.

 

Staan er inderdaad 1 miljoen huizen ‘onder water’?
Ja, volgens het CBS zijn er inderdaad 1 miljoen huishoudens met een lagere woningwaarde dan de fiscale hypotheekschuld. Belangrijke kanttekening is dat het opgebouwde vermogen van een huishouden dat bedoeld is om aan het eind van de looptijd de hypotheeklening af te lossen niet meegenomen. Het opgebouwde vermogen is namelijk niet in registratie beschikbaar.

In WoON 2012, een publicatie van het ministerie van Binnenlandse Zaken met medewerking van het CBS, wordt een schatting gedaan van het van het aantal huishoudens met een restschuld waar de gevallen met opgebouwd vermogen vanaf zijn getrokken en dan kom je op 570.000 huishoudens met een restschuld.

Is er ook iets bekend over de reële restschuld?
Bij (gedwongen) verkoop van een huis wordt de potentiële restschuld een reële restschuld. Minister Blok heeft hier in maart een brief over de Tweede Kamer gestuurd, maar het blijkt lastig om een volledig beeld te geven.

Op basis van informatie van de Nederlandse Vereniging van Banken zegt Blok dat er 3.700 gevallen zijn met een restschuld na verkoop van het huis, dit zijn de gevallen waar de restschuld niet opnieuw gefinancierd is, want hierop heeft de NVB geen zicht. Ook heeft Blok informatie bij het Waarborgfonds Eigen Woningen (beheerder van de Nationale Hypotheek Garantie) opgevraagd. Hieruit blijkt dat er in 2012 3.567 huishoudens waren die na een gedwongen verkoop met een restschuld blijven zitten. Het gaat hier met name of mensen die hun huis moeten verkopen na relatiebeëindiging. In 86% van de gevallen werd deze schuld overgenomen door het WEW, in het kader van de Nationale Hypotheek Garantie.

Bronnen
Amsterdam School of Real Estate: ‘Financierbaarheid van de restschuld’
CBS: Eigen woning van ruim één miljoen huishoudens onder water 
CBS: Tweeverdieners met koopwoning lopen groot risico op restschuld
CBS: Potentiële restschuld 
CBS Statline: Bestaande koopwoningen; woningtype; verkoopprijzen prijsindex 2010 = 100
Debat gemist: Vragenuurtje 14 mei
Nationale Hypotheek Garantie: Jaarverslag 2012
Rijksoverheid: ‘Kamerbrief over restschulden van op eigen woningen’
Rijksoverheid: ‘WoON 2012- meer weten over wonen’

 

Meer nieuws & #feitoffabel