Nieuws: #feitoffabel 24 mei: Halbe Zijlstra over de groeiende overheidterug naar nieuws

zijlstra2

Luister hier de BNR-uitzending terug.

Halbe Zijlstra (VVD): “De overheid is de afgelopen jaren nog steeds gestegen ondanks bezuinigingen.” (Bron: Buitenhof 19 mei)

 

maar…

Leg uit?
Wij bakenen ‘groei van de overheid’ af tot groei in uitgaven en groei in aantal mensen dat voor de overheid werkt.

Kijken we naar de uitgaven van de overheid* dan lijkt de bewering van Zijlstra te kloppen. De overheidsuitgaven zijn de afgelopen tien jaar bijna ieder jaar (op 2011) na gestegen. De uitgaven stijgen de laatste drie jaar wel minder hard dan tussen 2000 en 2009. De overheid gaf in 2012 300 miljard euro uit.

Het geeft echter een beter beeld om de uitgaven per jaar af te zetten tegen het bbp, omdat dan ook rekening wordt gehouden met de groei van de economie. Dat geeft een genuanceerder beeld, tussen 2009 en 2011 dalen de overheidsuitgaven afgezet tegen het bbp. In 2012 is dit percentage weer licht gestegen. De overheidsuitgaven bedroegen in 2012 50% van het bbp, in 2002 was dit nog 46%.

Hoe zit het met het aantal mensen dat voor de overheid werkt?
Het CBS houdt bij hoeveel mensen er werken in de verschillende sectoren in Nederland. We kijken naar de sectoren: ‘openbaar bestuur en overheidsdiensten’ en ook naar de sector ‘zorg’, omdat de discussie gaat over de verzorgingsstaat.  We rekenen hier in arbeidsjaren (fte).

Openbaar bestuur en overheidsdiensten
In absolute aantallen blijft het aantal voltijsbanen binnen openbaar bestuur en overheidsdiensten ongeveer gelijk: in 2001 waren er 464.000 fte en in 2011 ook. Zetten we af tegen het totaal aantal fte in Nederland dan levert dit hetzelfde beeld op. Zowel in 2001 als in 2011 namen de fte binnen het openbaar bestuur en overheidsdiensten 7% in van het geheel.

Zorg
Binnen de zorg zien we zowel in absolute als relatieve termen een stijging, in 2001 waren er 706.000 voltijdbanen in de zorg en in 2011 950.000. In relatieve termen zien we een stijging van 10 naar 14%.

Hoe zit het dan eigenlijk met die bezuinigingen van Zijlstra?
We hebben al gezien dat de uitgaven van de overheid blijven stijgen. Vraag is hier: hoe definiëren we bezuinigen?

Definiëren we bezuinigen als minder uitgeven dan het jaar ervoor dan zien we dat er in absolute termen dus niet wordt bezuinigd. Afgezet tegen het bbp geeft de overheid, zoals we hebben gezien de laatste jaren wel minder uit, met als uitzondering 2012.

Definiëren we bezuinigen als het verschil tussen inkomsten en uitgaven (het begrotingstekort) verkleinen dan zien we dat het begrotingstekort sinds 2009 daalt. Maar de vraag is natuurlijk of dit alleen komt door minder uitgaven of ook door meer inkomsten, ook wel bekend als lastenverzwaringen.

*(op basis van CBS informatie: De sector overheid omvat ten eerste alle (publiekrechtelijke) eenheden die zich bezighouden met de herverdeling van inkomen en vermogen. Het gaat hier in Nederland om ministeries, gemeenten, provincies, waterschappen en dergelijke. Ten tweede worden die instellingen tot de overheid gerekend die gecontroleerd en voornamelijk gefinancierd worden door de eerder genoemde eenheden, én daarbij niet voor de markt produceren.)

Bronnen
CBS Statline: Overheid inkomsten en uitgaven
CBS Statline: Bbp, productie en bestedingen; kwartalen, waarden
CBS Statline: Overheidsfinanciën; kerncijfers
CBS Statline: Arbeidsrekeningen; arbeidsvolume naar bedrijfstak en geslacht
Buitenhof 19 mei


 

Meer nieuws & #feitoffabel